Kompresy (gaziki)

Kompresy jałowe i niejałowe

Kompresy (często nazywane potocznie gazikami) to podstawowy materiał opatrunkowy obecny w każdej apteczce, gabinecie i szpitalu. W tej kategorii szczególne miejsce zajmują kompresy jałowe, niezbędne do bezpiecznego opatrywania ran i wykonywania zabiegów medycznych, gdzie wymagana jest pełna sterylność i ochrona przed zakażeniem.

Czym się różni gaza od kompresu?

Gaza to materiał (najczęściej z wybielonej bawełny) o określonej gęstości nitek (np. 13N lub 17N – odpowiednio 13 lub 17 nitek na cm2), z którego produkuje się materiały opatrunkowe. 

Kompres natomiast to już gotowy wyrób z gazy lub z włókniny, przycięty do odpowiedniego rozmiaru (zazwyczaj: 5cm, 7,5cm i 10cm), wielokrotnie złożony (najczęściej spotykamy 8-warstwowe kompresy, choć zdarzają się i grubsze).

Gaza jałowa w składce najczęściej występuje w rozmiarach 1m2 oraz 0,5m2 (choć zdarzają się i mniejsze), gaza niejałowa natomiast zazwyczaj występuje w formie jednego, większego kawałka materiału i wielokrotnie złożonego. Gaza jałowa idealnie nadaje się do “pakowania” rany głębokiej w ramach pierwszej pomocy. 

Zarówno gaza jak i kompres mogą być jałowe lub niejałowe. Jałowy produkt przygotowany jest tak, aby mógł bezpośrednio przylegać do ran i nie wprowadzać drobnoustrojów do tkanek. 

Do czego służą kompresy niejałowe?

Kompresy niejałowe to praktyczny materiał opatrunkowy, wykorzystywany głównie tam, gdzie nie ma bezpośredniego kontaktu z otwartą raną. Niejałowy kompres świetnie nadaje się do zmywania skóry wokół urazu, oczyszczania przed zabiegiem, przemywania okolicy rany środkami do dezynfekcji, a także do celów pielęgnacyjnych (np. okłady, higiena skóry, usuwanie resztek maści).

W użytku domowym niejałowy gazik lub kompres używany jest często zamiast waty – jest mniej pylący, bardziej higieniczny i łatwiej utrzymać jego czystość. W opiece domowej oraz w placówkach ochrony zdrowia kompres niejałowy sprawdzi się jako warstwa ochronna na już zabezpieczony opatrunek jałowy, np. przy większym urazie, kiedy chcemy dodatkowo zabezpieczać miejsce przed zabrudzeniem lub uciskiem.

Kompresy jałowe vs niejałowe – kiedy stosować?

Kompresy jałowe stosuje się zawsze wtedy, gdy materiał ma bezpośredni kontakt z raną. Jałowy kompres powinien być pierwszą warstwą opatrunku przy skaleczeniach, ranach pooperacyjnych, oparzeniach, ranach przewlekłych oraz w każdym miejscu, gdzie naruszona jest ciągłość skóry. To kluczowe w opatrywania ran w szpitalu, w gabinecie zabiegowym oraz podczas opieki nad pacjentem w domu.

Kompres niejałowy można użyć jako warstwę zewnętrzną, dodatkowy element zabezpieczający jałowy opatrunek, np. gdy chcemy wzmocnić chłonność całego opatrunku lub ochronić go przed uszkodzeniem mechanicznym. Zawsze warto pamiętać, że jałowe i niejałowe kompresy pełnią różne funkcje: te pierwsze bezpośrednio opatrywać mają rany, drugie – wspierają higienę i ochronę.

W praktyce kompresy jałowe często pakowane są po 2 szt lub 3 szt w jednym blistrze, a większe opakowania zbiorcze (np. 100 szt) ułatwiają zaopatrzenie gabinetu czy oddziału. 

Kompresy gazowe z bawełny – podstawowy materiał opatrunkowy

Najpopularniejsze są kompresy gazowe, które powstają z gazy bawełnianej – materiału naturalnego, dobrze tolerowanego przez skórę. Kompresy jałowe z gazy to klasyczny, sprawdzony medyczny produkt do opatrywania większości typów ran. Gaziki mogą być np. 17-nitkowe, wielokrotnie składane (8, 12 czy 16 warstw), co zapewnia odpowiednią grubość i doskonałą chłonnością. Dzięki temu skutecznie wchłaniają wysięk, krew i płyny ustrojowe.

Bawełna zapewnia miękkość i delikatność dla skóry, a odpowiednia struktura gazy pozwala na swobodne przenikanie powietrza, co sprzyja gojeniu ran. Kompresy jałowe z gazy dostępne są zarówno jako klasyczne gaziki do ogólnego stosowania, jak i wyroby specjalne – np. do chirurgii, stomatologii czy okulistyki. To właśnie te kompresy jałowe najczęściej trafiają do gabinetów zabiegowych i szpitali jako podstawowy materiał opatrunkowy.

Kompresy włókninowe – charakterystyka i zastosowanie

Obok gazy coraz częściej stosuje się kompresy włókninowe. Taki kompres jałowy z włókniny ma gładką, jednorodną strukturę, natomiast nie jest zalecane stosowanie ich w przypadku rozległych, otwartych ran, ponieważ istnieje ryzyko pozostawienia drobinek włókniny w ranie. 

Włókninowe jałowe kompresy są miękkie, dobrze dopasowują się do kształtu ciała i dobrze chłoną płyny. Takie kompresy jałowe również znajdują zastosowanie w szpitalu, w gabinecie zabiegowym oraz w specjalistycznych poradniach, gdzie liczy się nie tylko skuteczna ochrona, ale też higiena i komfort.

Rozmiary kompresów – od użytku domowego po gabinet lekarski

W ofercie znajdują się kompresy i gaziki w różnych rozmiarach, dopasowane do potrzeb użytkowników. Do drobnych skaleczeń i niewielkich ran idealne są mniejsze kompresy – np. 5 cm x 5 cm czy 7,5 cm x 7,5 cm. Z kolei do większych powierzchniowych ran i pooperacyjnych stosuje się kompresy 10 cm x 10 cm albo i większe – 10 cm x 20 cm.

Opakowania są dostosowane do miejsca wykorzystania. Do domowej apteczki zwykle wystarczą mniejsze, pojedyncze blistry po kilka sztuk, np. 3 szt jałowych gazików w jednym opakowaniu. W gabinetach i szpitalach praktyczniejsze są większe zestawy – np. 100 szt blistrów kompresów, co zapewnia łatwiejszą organizację pracy.

Kompresy jałowe i niejałowe można wygodnie łączyć z innymi materiałami opatrunkowymi – opaskami dzianymi, bandażami, plastrami czy specjalistycznymi opatrunkami chłonnymi.

Jak dobrać rozmiar i rodzaj kompresu?

Do małych ran i skaleczeń wystarczy drobny kompres, który łatwo przykleić plastrem. Większe rany pooperacyjne wymagają większej powierzchni chłonnej, a więc większego rozmiaru kompresu i często kilku sztuk jednocześnie. Przy doborze należy brać pod uwagę zarówno wielkość rany, jak i ilość wysięku oraz warto zasięgnąć porady lekarza/pielęgniarki w kwestii leczenia rany, aby uniknąć ewentualnych zakażeń i powikłań.

Podsumowując, kompresy – zarówno gazowe, jak i włókninowe oraz jałowe i niejałowe – stanowią podstawowy element wyposażenia apteczki. Ich celem jest bezpieczne opatrywanie ran, zabezpieczanie miejsca zabiegu i zapewnienie pacjentowi najlepszych warunków gojenia. Wybierając kompres, warto zwrócić uwagę na jałowość, materiał (bawełna lub włóknina), rozmiar, liczbę warstw oraz liczbę sztuk w opakowaniu. 

Jeżeli potrzebujesz dodatkowego wsparcia przy wyborze odpowiednich kompresów, serdecznie zapraszamy do kontaktu telefonicznego lub mailowego!