pierwsza pomoc

Leczenie ran na różnych etapach gojenia – co warto wiedzieć?

opatrywanie ran

W zależności od rodzaju ran, ale też etapu gojenia stosuje się odmienne opatrunki i metody uzdrawiania. Inaczej wygląda leczenie ran przewlekłych, inaczej takich, które mają szansę zagoić się w pełni. Poza tym wiele zależy od przebiegu całego procesu. Niektóre uszkodzenia skóry i tkanek zasklepiają się bez przeszkód. Niestety u części pacjentów występuje zakażenie rany. Dlatego leczenie zawsze musi być dostosowane do konkretnego przypadku. 

Rodzaje ran i sposoby ich leczenia

W medycynie rozróżnia się rany cięte, rąbane, kłute, miażdżone/tłuczone, szarpane, płatowe, kąsane, postrzałowe, a także otarcia i oparzenia. Mogą one być powierzchowne, głębokie i drążące, a także proste, złożone i powikłane. Na skutek warunków, w jakich doszło do wypadku oraz narzędzia, które spowodowało uszkodzenie ciała, rana jest czysta, czysta-skażona, skażona lub brudna. Wszystkie wymienione przechodzą przez poszczególne fazy gojenia:

  • wysiękową (trwa około 4-7 dni. Wokół naruszonych tkanek widoczne jest przekrwienie i obrzęk. Zazwyczaj pojawia się wysięk, który przyspiesza gojenie),
  • oczyszczania (tzw. makrofagi niwelują zanieczyszczenia i drobnoustroje, a dodatkowo wspomagają przekształcanie się komórek i ich napływ w uszkodzenie miejsce),
  • proliferacyjną (zajmuje od 3 do 6 tygodni. Jest to faza właściwego gojenia. Rana obkurcza się i zaczyna wytwarzać się świeży naskórek),
  • przebudowy (trwa od 3 tygodni do nawet kilku lat. Miejsce po urazie stopniowo wraca do normy, blizna staje się coraz mniej widoczna i wytrzymała na uszkodzenia mechaniczne).

Metody leczenia ran

Jeśli chodzi o leczenie ran, wyróżnia się dwie podstawowe metody – tradycyjną (suchą) oraz specjalistyczną (wilgotną). Dobór właściwej powinien być uzależniony od takich czynników jak typ rany, jej głębokość, stopień skażenia, obecność ciał obcych oraz intensywność krwawienia. 

Zasklepianie ran

Jedną z popularnych metod zasklepiania ran jest użycie patyczków z azotanem srebra. Poprzez swoje właściwości nadają się świetnie do użytku w ramach zaopatrywania i leczenia ran, pielęgnacji stomii, a nawet w leczeniu aftowego zapalenia jamy ustnej. Azotan srebra działa bakteriobójczo, ściągająco i powoduje powstanie strupa, przy czym w użyciu z wodą prowadzi do denaturacji białek i w efekcie obumarcia tkanki. 

Jak postępować ze świeżymi ranami?

Przy świeżych urazach przede wszystkim powinno się zadbać o higienę oraz zabezpieczenie tkanki. Od tego, czy prawidłowo oczyścimy miejsce urazu i założymy opatrunek, często zależy dalsze leczenie. W związku z tym ważne, aby bezpośrednio po wypadku przemyć zranienie czystą wodą, a następnie je zdezynfekować – najlepiej przy pomocy specjalnych preparatów do odkażania ran. Kolejno poszkodowanego należy opatrzyć. W przeciwnym razie istnieje ryzyko zakażenia rany. Domowe leczenie może być wówczas niewystarczające. Przez pierwsze dni, opatrunków nie zmieniamy zbyt często, ponieważ przerywa to gojenie, a co za tym idzie, wydłuża czas leczenia. Tym, co martwi wiele osób, jest rana z ropą. Jak leczyć tego typu uszkodzenia? Na takie okazje najlepsze są specjalistyczne metody.

Leczenie ran różnymi metodami – metoda tradycyjna, opatrunek specjalistyczny

Rozróżnia się dwa sposoby leczenia ran. Metoda tradycyjna jest zalecana przy pierwszej pomocy, do opatrywania tymczasowego oraz do ran zszytych. Wykorzystuje tzw. opatrunki suche, np. bandaże, kompresy jałowe i wodoodporne plastry z opatrunkiem Pasocare. Z kolei metoda specjalistyczna to najlepsze rozwiązanie w razie konieczności budowy tkanek wypełniających ubytek. Opatrunki żelowe, hydrożelowe i hydrokoloidowe nie tylko pozytywnie wpływają na gojenie, ale też uśmierzają ból.